Yaz hastalıklarından korunmak için temiz yiyecek ve temiz havuz seçmek gerekir

Yeditepe Üniversitesi Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Meral Sönmezoğlu, yazın gelmesiyle bazı hastalıkların çoğaldığını belirtti.

KURUMSALHABERLER , 08.07.2009 -- Sıcaklığın artmasıyla yiyeceklerdeki bakterilerin çoğalması bağırsak hastalıklarına yol açarken temiz olmayan sular da ishallere neden olur. Bu nedenle yiyeceklerin ve giriliyorsa havuzların temizliğine çok dikkat etmek gerekiyor.

Yazın gelmesiyle birlikte en çok hangi hastalıklar çoğalıyor?
Havaların ısınması ile üst solunum yolu enfeksiyonları azalırken ishal, idrar yolu enfeksiyonları, mantar enfeksiyonlarında artış başlıyor. İshal vakalarının nedeni; yiyeceklerin içinde -ortam ısısı yüksek olduğu için- buzdolabı dışında kısa süre bile beklese bakterilerin kolaylıkla çoğalması ile hem bakterilere hem de toksinlerine bağlı barsak iltihaplanması ile besin zehirlenmesi oluşması, ishal, karın ağrısı, bulantı, kusma gelişmesidir. Bu belirtiler kısa da sürebilir, uzun da olabilir. Özellikle küçük çocuklar ve 65 yaş üzeri kişilerin genel durumu hemen bozulur, ağızdan beslenemez hale gelir. Bu hastaları hastaneye yatırarak damar yolu ile su-elektrolit dengesini düzeltecek tedavi vernek gerekir. Bol su tüketilen bir mevsim olduğu için besinler kadar temiz su kullanımı da çok önemlidir. Suya bağlı ishal vakaları da yaz aylarında daha sık görülüyor. İdrar yolu enfeksiyonlarının en sık, ishal vakalarının bir diğer nedeni yüzme havuzlarıdır.

Sindirim sistemi enfeksiyonlarıyla neden yazın daha fazla karşılaşılır?
Bunun nedeni yazın yiyeceklerin oda ısısında- ki bu ısı 20° değil 30°C üzeridir ve bakterileri en rahat çoğalabildiği ısıdır. Oda ısısında 20 dakikadan uzun süre bekleyen yiyeceklerin içinde bol bakteri ve bunların çoğaltıkları sırada ürettikleri toksinlerle doldur. Sütlü ürünler (dondurma, tatlılar vs), et, balık ve tavuk ürünleri en çabuk bakteri üreten yiyeceklerdir ve kesinlikle buzdolabı dışında (2°-8° C) bekletilmemelidir. Besin zehirlenmeleri ve tifo-dizanteri-turist ishali gibi ishalli hastalıklar açıkta bekletilmiş ürünlerle gelişir.

Yaz sıcaklarında sık kullanılan klimalar sağlığa zarar veriyor mu?
Yazın serinlemekte yaygın bir araç olan klimalar da sağlık sorunu olabilir. Klimaların filtreleri lejyonella isimli bir bakterinin çoğalması için iyi bir ortamdır. Eğer bu filtreler düzenli temizlenip dezenfekte edilmezse ciddi zatürrelere neden olabilir. Ayrıca korunmasız şekilde soğuk klimalara maruz kalınırsa yine üst ve alt solunum yolu enfeksiyonlarına yol açılır.

Havuz yoluyla bulaşan hastalıklar nelerdir?
Yüzme havuzları eskiden olduğundan daha sık kullanılmaktadır. Nedeni tatiller dışında da insanların serinlemek için sitelerde veya otellerde bulunan havuzlarda yüzmeleri ile iyi dezenfekte olmayan suları yutma/deri-mukoza teması ile idrar yollarının/barsakların iltihaplanmasıdır. Yüzme havuzları giren tüm insanların vücut yüzeylerinin yıkandığı bir ortamdır. Hem insanların girmeden duş alması, hasta ise girmemesi, hem de havuzların düzenli dezenfekte edilmesi, filtrelenmesi gerekir. En sık görülen enfeksiyonlar ishaller, idrar yolu enfeksiyonları, göz iltihabı(konjunktivit), deride mantar enfeksiyonları, kulak iltihapları olup nadir olarak beyin zarı iltihabı (menenjit) gelişmesidir.

Enfeksiyon riski açısında havuz ve deniz arasında fark var mıdır?
Mutlaka farklar var. Öncelikle deniz suyu -kanalizasyon kanalları yakınından girilmiyorsa- gerek güneş kaynaklı uv ışınları (2 metreye kadar iyi dezenfektan), gerekse de iyot içeriği ile dezenfekte olan bir ortamdır. Ayrıca su hacmi nedeniyle giren kişilerin sayısı ile kirlenme olmayacak bir ortamdır. Denizde yüzme sonrası enfeksiyon vakası havuza oranla çok azdır.

Havuza girenlerin dikkat etmesi gereken başlıca kriterler neler olmalıdır?
Havuzda yüzme keyifli bir serinleme yolu ve egzersizdir. Ancak bu keyfin bir hastalıkla sonlanmaması için dikkat edilmesi gerekenler vardır. Havuzların mutlaka düzenli olarak dezenfekte edildiğinin belgelenmesi gerekir. Bu klorlama veya ozonlama yöntemleri ile olur. Ayrıca yüzey sularının filtrelenmesi ve bu filtrelerin tıkanmaması için önlemler alınması gerekir. Havuzu kullanan kişilere düşen sorumluluklar ise başta hasta olduğunu bilen kişilerin havuza girmemesi, yaralarını kapatıp saklamaması, çocuklara havuz suyunu kirletmemeleri konusunda uyarı yapılması, herkesin havuza girmeden duş alması (ter ve vücut kirlerinin havuza bulaşmaması için), ayakların dezenfektan ulardan geçirilmesi gereklidir. Mayo dışında elbise veya ayakkabı ile havuz kenarına gelinmemesi gerekir.

Yazın sık ortaya çıkan kulak enfeksiyonlarının tedavisi için ne yapmak gerekir?
Özellikle dış kulak enfeksiyonları nemli ortamlarda kolaylıkla ortaya çıkar. Yüzme ile ortaya çıkan bu hastalığa yüzücü kulağı denir. Bu hastalığı önlemek için önceden var olan hastalığın iyleşmesinin
beklenmesi, enfeksiyon riski olanların kulak tamponu kullanması gerekir.

Güneş ve terlemeye bağlı olarak artan deri enfeksiyonlarından nasıl korunabiliriz?
Terleme ile mantar enfeksiyonları artar, sıcak ve nemli ortamda kişiden kişiye bulaş da fazladır. Bu nedenle sıcaklarda hafif ve pamuklu giysiler giyilmeli, güneş ışınlarının dik olduğu saatlerde (saat 11.00-16.00 arası) dışarı çıkılmamalıdır. Mantar enfeksiyonu olan hastaların mutlaka tedavi olması gerekir, kendi kendine iyileşmez. Terleme ile deri yüzeyinde oluşan nemli tabakanın atılması için sık duş alınması, ayağı terletmeyecek yapıda ayakkabı/terlik giyilmesi mantar enfeksiyonlarını önlemede etkilidir. Güneşle, özellikle güneşin dik açı ile geldiği saatlerde güneşlenmekle deri allerjisi ortaya çıkabilir. Güneş ile temas etmeden yarım saat önce açıkta kalan vücut yüzeylerine güneş koruyucu (SPF 30) krem sürülmelidir. Bu konu çocuklar, yaşlılar ve güneş allerjisi olanlarda daha çok önemlidir.

Sağlıklı bir yaz geçirmenin püf noktaları neler olabilir?
Yaz aylarında hastalıklarla keyfimizin kaçmaması için;
• Sağlıklı besin ve su tüketilmelidir. Bu da temiz bol su içilmesi, taze meyve ve sebze yenmesi, işlem görmüş (dondurulmuş veya şarküteri ürünü) yiyecek tüketilmemesi, açıkta satılan yiyecek alınmaması demektir.
• Düzenli egzersiz yapılmalıdır. Bağışıklık sistemi iyi olan vücutta toksinlerin atılması daha kolay olur.
• Temiz olduğu belgelenebilen havuz ve denizde yüzülmelidir.
• Sıcaklarda bol, rahat, pamuklu giysiler giyilmelidir.

###


Tweet